un minuto de silencio entre dúas épicas

Hai moito, alguén leume este poema; aprendérao de memoria.

Era efectista, erudito. Conmovedor no medio de algo arcaico e monumental. As metáforas, entre vibrantes (unha chuvia miúda que se transforma nas cordas dunha arpa ao intensificarse) e domésticas (esa chuvia pertinaz que non respecta nin sequera a Gran Literatura Universal, aquilo parecía Galiza!). Ese cego que todos coñecemos como Homero. Nostalxia prematura, como do que vai vir. Saudade.

A voz poética aí, nese poema, facía algo que suspende a respiración ( que é o que toda voz poética debe saber facer, talvez non facelo sempre, pero si sabelo facer): párase neses momentos antes de que cambie todo. Elixe eses minutos de silencio entre a épica [Ilíada] e a nostalxia do regreso [Odisea]. Elixe un momento por suposto imaxinario, literario, pero potentísimo. Nesa liña podemos imaxinar outros momentos: entre Paleolítico e Neolítico; entre a Vía Láctea e Andrómeda; entre o inerte e a vida. A voz detense xusto no medio e medio entre a épica clásica e a case-novela moderna (cun personaxe de relevo psicolóxico). Da epopea aos nostoi.

Os Nostoi cantan o regreso a casa. Se seguimos as farangullas da etimoloxía, nostalxia será logo unha dor localizada nese lugar do corpo que é o «regreso a casa». Non hai lugar do corpo para iso. A nostalxia é unha -alxia sen analxésico.

O poema é de Derek Walcott, caribeño da illa de Santa Lucía, gañador do Nobel e blablablá.

É un poema pequeno. A min pareceume sempre moi grande. Cando o lin e aprendín aínda non coñecera [e quizais inxustamente desmitificara] ao seu autor nuns petiscos do PEN Clube, en Compostela, hai varios anos, nos que falei bastante con el. Dicía que eu parecía unha muller dun cadro (de Velázquez lembro que precisou) e eu quería falar de literatura, non de parecidos bizarros. Non quería sortear piropos. Tomeino regular. Varios veráns antes eu lera completa esa monumental obra súa, Omeros, na que traza a epopea da súa propia illa, do Caribe quizais. Pero sempre preferín esta alfaia, este pé dereito en Troia e esquerdo nas Sereas. Hoxe traducino a galego:

ARCHIPIELAGOES

At the end of this sentence, rain will begin.
At the rain’s edge, a sail.
Slowly the sail will lose sight of islands;
into a mist will go the belief in harbours
of an entire race.
The ten-years war is finished.
Helen’s hair, a grey cloud.
Troy, a white ashpit
by the drizzling sea.
The drizzle tightens like the strings of a harp.
A man with clouded eyes picks up the rain
and plucks the first line of the Odyssey.

Derek Walcott. From “Collected Poems, 1948-1984”

ARQUIPIÉLAGOS

Ao final desta frase, comezará a chover.
No gume da chuvia, unha vela.
Paseniño, a vela perderá de vista as illas;
a crenza nos portos
dunha raza enteira
irase na brétema.
A guerra dos dez anos rematou.
O pelo de Helena, unha nube gris.
Troia, un foxo de cinza branca
xunta o mar no que chuviña.
A poalla ténsase igual que as cordas dunha arpa.
Un home de ollos anubados belisca nelas
e tanxe o primeiro verso da Odisea.

tradución de E.E., agosto 2011

2 thoughts on “un minuto de silencio entre dúas épicas

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s