abrigos, bufandas, neve, nais

A semana pasada, na charla de Andrés Neuman no Ágora arredor de Hablar solos, a súa última novela, apareceu citado polo propio Andrés e revoando no espazo en tebras da sala, un abrigo. Un abrigo e, detrás, unha nai. E por riba deles, cristais de neve.

O verso que citou pertence aos Poemas en prosa de César Vallejo:

Mi madre me ajusta el cuello del abrigo, no porque empieza a nevar, sino para que empiece a nevar.

Esa mesma mañá, eu lera na correspondencia privada [e doume conta agora do terrible desta frase] de Emily Dickinson unha anécdota cuxas coordenadas tamén incluén o eixo poético da neve e o eixo transversal da nai. Velaquí o orixinal da carta:

Mother went rambling, and came in with a burdock on her shawl, so we know that the snow has perished from the earth. Noah would have liked mother.

E o que saco en limpo unha vez traducido:

Mamá foi dar un paseo e voltou cunha lampaza no chal, para que así soubésemos que a neve desparecera da terra. A Noé gustaríalle a miña nai.

A nai de Dickinson e a nai de Vallejo empregan a roupa para revelar fenómenos atmosféricos. No caso da de Vallejo sentimos unha maxia propiciatoria ausente na de Dickinson, pero a de Dickinson tráenos a reminiscencia bíblica da pomba co loureiro no bico.

As nais e a roupa de abrigo -outra constante vital e, por extensión, literaria- leváronme voando a unha bufanda. Reloce como unha escama de dragón chinés nun poema que, aparentemente, fala doutra cousa: da idea inverosímil, seica imaxinada moitas veces ao longo dunha vida, de volver atoparnos cun “eu” pasado. Publiquei aquí a tradución propia dese poema de Wislawa Szymborska titulado Adolescente. E sosteño que o punto quente dese texto é a bufanda, foi arredor dela que se calcetou a posibilidade temporal de dúas “wislawas”, unha octoxenaria e outra adolescente, cara a cara. A bufanda propicia esa calceta imaxinaria, bufanda probablemente real e ao alcance da poeta,  quizais o único obxecto do mundo real que as dúas wislawas compartirían aínda: algo tecido por unha nai que xa non vive pero que, na memoria, é unha soa.

[…]

Só cando desaparece
e esquece coas présas a bufanda.

Unha bufanda de pura la virxe,
a raias de cores,
feita a ganchillo
pola nosa nai para ela.

Aínda a conservo.

Só cando desaparece… que? Que pasa? A frase fica inconclusa.

Podemos pensar que cando a Wislawa adolescente desaparece e esquece a bufanda ilumínase un encontro polo demais decepcionante, marcado pola falta de conexión, polas diferenzas. A ausencia de emotividade. A bufanda destapa a emoción, constitúe o único que nos fai tragar saliva en todo o poema. A bufanda é a magdalena, a bufanda é ir a coñecer o xeo.

Matino nas bufandas, na roupa en xeral, como algo vivo mudo pegado a nós. Levo uns meses vivindo cun monte de roupa que non me pertence e ás veces penso nel coma nos restos dunha masa estelar que vemos aínda no ceo malia que o astro morreu hai milenios.

E releo algo que escribín aquí sobre a roupa, hai milenios tamén.

Susana Benet escribiu en Faro del bosque [Pre-textos, 2006] estes haikus sobre a roupa e a ausencia:

Mientras te vistes,
yo cuento los botones
que nos separan

Aunque no estés,
qué agradable tocar,
plegar tu ropa

Todo texto é tamén algo téxtil. E iso levaranos ao seguinte post antes de que remate o ano: a tradución de Encaixar no patrón, de Christine Wilks. Textos dixitais para tempos de volver a zurcir calcetíns.

Que neve e poidades abrigarvos moito nestas festas.

richter 2

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s